از سوی پژهشگاه صنعت نفت و با ثبت نهایی بینالمللی محقق شد:

دستیابی به دانش فنی تولید پیوسته نانو لولههای کربنی

 

03/07/1390

رئیس مرکز تحقیقات نانو پژوهشگاه صنعت نفت از دستیابی به دانش فرآیند تولید پیوسته نانو لولههای کربنی و ثبت نهایی آن در اروپا خبر داد.

                                

دکتر علیمراد رشیدی در گفتوگو با مشعل، در بیان مهمترین کاربردهای این فرآیند در صنعت نفت به حذف ترکیبات گوگردی از ترکیبات نفتی براساس استاندارد یورو 5، ساخت فیلتر و غشا برای جداسازی هیدروکربنها و حذف آلایندهها از آب و پساب و استفاده از آن به عنوان نانو جاذبها برای شیرینسازی گاز طبیعی اشاره کرد و گفت: نانو لولههای کربنی استوانههای توخالی از جنس کربن با قطری در حد نانومتر و طولی در حد میکرومتر هستند که از خصوصیات ساختاری مکانیکی و حرارتی آنها میتوان استحکام بالا (صد برابر فولاد)، هدایت الکتریکی مناسب و هدایت حرارتی بالا را نام برد.

وی با بیان این که این ماده استراتژیک، در تمام صنایع کشور کاربرد دارد و برخی نانو تکنولوژی را با این فرآیند میشناسند افزود: پژوهشگاه صنعت نفت به مدت 10 سال روی این تکنولوژی کار کرده و آن را از مقیاس آزمایشگاهی به مرحله نیمهصنعتی رسانده است. در این فرآیند، گاز طبیعی با روش خاصی از رسوبگذاری بخار هیدروکربنها در دمای بالا (800 تا 1000 درجه) به کربن و هیدروژن تبدیل میشود.

به گفته وی در این فرآیند یاد شده، ابتدا یک نانو کاتالیست ساخته میشود و کربن روی آن به شکل تیوپ رشد میکند و با حذف کاتالیزور، در نهایت نانو لوله کربنی شکل میگیرد.

رشیدی با بیان این که فرآیند تولید پیوسته نانو لولههای کربنی، کاربردهایی متعدد در صنعت نفت دارد و برخی از آنها هم اکنون در پژوهشگاه به مرحله پایلوت رسیده است، اضافه کرد: فرآیند تک مرحلهای تولید هیدروژن از مزایای جانبی این تکنولوژی به شمار میرود و نکته مهم در دستیابی به این تکنولوژی از سوی پژوهشگاه صنعت نفت پیوسته بودن این فرآیند به صورت کامل است.

وی با بیان این که در سطح بینالمللی، فرآیند این تکنولوژی پیوسته نیست و برای تولید نانوکربن از گاز مونوکسیدکربن استفاده میشود افزود: در تکنولوژی متداول در سطح جهان، یک کاتالیزور به صورت جداگانه برای این فرآیند تولید میشود، اما در پژوهشگاه صنعت نفت برای دستیابی به دانش فنی این فرآیند، گاز طبیعی به عنوان خوراک مورد استفاده قرار میگیرد و برخلاف تکنولوژیهای موجود در دنیا، نانو کاتالیزور در خود فرآیند تولید میشود و بعد از جداسازی به سیستم باز میگردد.

وی نکته دیگر در دستیابی به این تکنولوژی را استفاده از یک راکتور ابداعی در واکنش تولید کربن برای کاهش میزان زمان واکنش، از 30 تا 45 دقیقه به دو دقیقه دانست و تصریح کرد: بر این اساس، این موضوع باعث افزایش میزان تولید در روز میشود و هزینههای تمام شده به میزان قابل توجهی پایین خواهد آمد.

رشیدی با اشاره به این که در مرحله نخست پس از ثبت اختراع، با احداث یک پایلوت با ظرفیت 8 کیلوگرم در روز با موفقیت در پژوهشگاه صنعت نفت به انجام رسید، افزود: با حمایت مدیرت پژوهش و فنآوری شرکت ملی نفت، با احداث یک واحد نیمهصنعتی با ظرفیت 20 کیلوگرم در روز، تولید انبوه نانو لولهها در ایام دهه فجر سال گذشته راهاندازی شد و هم اکنون مذاکرات برای واگذاری این تکنولوژی به بخش خصوصی برای احداث یک واحد نیمهصنعتی ادامه دارد.

به گفته وی با وارد شدن بخش خصوصی به این طرح، نه تنها به صنعت نفت کمک خواهد شد، بلکه صنایع دیگر نیز میتواند از این تکنولوژی بهرهمند شوند.

عضو هیات علمی پژوهشگاه صنعت نفت اظهار داشت: با توجه به مزایای رقابتی در تکنولوژی تولید پیوسته نانو لولههای کربنی، از جمله پیوسته بودن راکتور ابداعی آن، آمادگی برای فروش و صادرات این فرآیند وجود دارد. هم اکنون سرویسدهی به تمام مراکز تحقیقاتی که نیازمند این محصول هستند از سوی پژوهشگاه صنعت نفت در حال انجام است و امیدواریم واحد صنعتی آن طی دو سال آینده راهاندازی شود.

رشیدی با اشاره به این که تکنولوژی تولید پیوسته نانو لولههای کربنی در صنایع پزشکی، ساختمان و خودرو نیز کاربرد دارد، خاطرنشان کرد: به طور کلی میتوان گفت هیچ کاری در دنیا نیست که نتوان با نانو لولههای کربنی آن را انجام داد.

برگزاری آزمون علمی المپیاد نانو در پژوهشگاه صنعت نفت

رئیس مرکز تحقیقات پژوهشگاه صنعت نفت با اشاره به این که پژوهشگاه صنعت نفت، امسال برای دومینبار میزبان دانشآموزان المپیاد نانو در بخش آزمون علمی بود، گفت: المپیاد نانو با تلاش ستاد نانو برای نخستینبار در سال گذشته برگزار شد.

به گفته رشیدی در مرحله نخست دانشآموزان علاقمند در سراسر کشور در آزمون تئوری نانو شرکت میکنند و سپس افراد منتخب، در آزمون عملی نانو که پژوهشگاه صنعت نفت متولی برگزاری آن است، شرکت خواهند کرد.

رشیدی با بیان این که، امسال 4 هزار نفر در این المپیاد شرکت کردند که از این تعداد 20 نفر برای مرحله آزمون عملی انتخاب و به پژوهشگاه صنعت نفت معرفی شدند، اظهار داشت: در پژوهشگاه ابتدا طی یک هفته به دانشآموزان منتخب، آموزشهای لازم در بحث فنآوریهای نانو و کاربرد آن در صنعت نفت ارائه خواهد شد و سپس، آزمون عملی برگزار و از نفرات اول تا سوم در جشنواره نانو تقدیر میشود.

وی با بیان این که به گفته دکتر سرکار، رئیس ستاد نانو، این المپیاد قرار است از سال آینده به صورت آسیایی برگزار شود، خاطرنشان کرد: امیدواریم ایران از سالهای بعد میزبان جهانی المپیاد دانشآموزی نانو باشد.

عضو هیات علمی پژوهشگاه صنعت نفت هدف از برگزاری آزمون علمی المپیاد نانو از سوی پژوهشگاه صنعت نفت را همکاری تنگاتنگ با ستاد نانو و کشف دانشآموزان نخبه و علاقمند به فنآوری نانو برای معرفی به صنعت نفت در سالهای آتی برشمرد و با بیان این که، پژوهشگاه صنعت نفت، سال گذشته در آزمون عملی، دانشآموزان را با روشهای ساخت نانو مواد آشنا ساخت، گفت: امسال رویکرد خود را نسبت به این موضوع تغییر دادهایم و افراد منتخب را برای آموزشهای لازم و آزمون عملی در 5 کارگروه با محوریت 5 کاربرد مهم نانو در صنعت نفت تقسیمبندی کردهایم.

به گفته وی، کاربرد نخست تولید نانو فیلتر و غشا برای جذب و جداسازی و شیرینسازی گازها، کاربرد دوم تولید نانو کاتالیست برای حذف آلایندههای گازی، کاربرد سوم ساخت نانو جاذبها برای ذخیرهسازی گاز است.

رشیدی همچنین کاربرد چهارم را استفاده از نانو مواد برای شیرینسازی گاز و تهیه گوگرد و هیدروژن بر شمرد و افزود: کاربرد پنجم استفاده از نانوسیالات برای افزایش هدایت حرارتی و انتقال حرارت در مواردی چون مبدلها و دستگاههای خنککننده است.

عضو هیات علمی پژوهشگاه صنعت نفت خاطرنشان کرد: پژوهشگاه صنعت نفت این امکان را فراهم کرده که پس از پایان آزمون عملی، دانشآموزان از نتایج به دست آمده در کارگروههای خود 5 مقاله بینالمللی به اسم گروه مورد نظر و پژوهشگاه صنعت نفت در سطح داخلی و بینالمللی به ثبت برساند.

خبرنامه

در صورت تمایل به دریافت خبرنامه لطفا ابتدا فرم عضویت را تکمیل نمائید.


کلیه حقوق مادی و معنوی این پورتال محفوظ و متعلق به پژوهشگاه صنعت نفت می باشد.© 2019

طراحی و بهینه سازی سایت توسط واحد روابط عمومی پژوهشگاه صنعت نفت